Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Berenike - Berenike - misja polsko-amerykańska

Berenike Project 2010

Misja polsko-amerykańska (University of Delaware – Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW)

 

Sezon 2010: 27 grudnia 2009 – 28 lutego 2010

 

Finansowanie ze strony amerykańskiej, głównie ze środków sponsorskich; wsparcie logistyczne ze strony Centrum Archeologii; instrument Total Station wypoşyczony od Instytutu Prehistorii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu; sezon studyjny w Quft pokryty częściowo przez prywatną fundację.

 

Sezon wykopaliskowo-badawczy na stanowisku Berenike nad Morzem Czerwonym obejmował trzy etapy: prace wykopaliskowe od 6 stycznia (rozpoczęte z niewielkim tylko opóźnieniem wynikającym z kłopotów formalnych z uzyskaniem niezbędnych pozwoleń wojskowych) do 7 lutego; krótki sezon studyjny zakończony 15 lutego przewiezieniem wybranych znalezisk do regionalnego magazynu SCA w Quft; oraz sezon studyjny w magazynie w Quft w dniach 16-28 lutego.

Prace wykopaliskowe przeprowadzono siłami przeciętnie 40-45 robotników pod nadzorem 7 archeologów. Otworzono w sumie 13 odcinków badawczych w sześciu sektorach, prace w dwóch wykopach zakończono po dotarciu do calca, w pozostałych będą kontynuowane w przyszłym sezonie.

1. Rejon zatoki portowej

Kontynuacja badań na południe od wykopu BE09-54, mająca na celu zweryfikowanie ustaleń dotyczących rekonstrukcji wyglądu portu z okresu wczesnorzymskiego, doprowadziła do odsłonięcia składów elementów drewnianych pochodzących z jednostek pływających oraz zwojów grubych lin cumowniczych. Odkrycie, datowane znaleziskami na początek II w. n.e., jest jedynym tego rodzaju z wybrzeşa Morza Czerwonego. Charakter znalezisk spowodował zmianę strategii eksploracyjnej na szerokopłaszczyznową (połączone wykopy BE10-54S, BE10-62 i BE10-64) w celu zadokumentowania zasięgu tych magazynów portowych w kierunkach na południe i zachód.

Drugi odcinek w obrębie zatoki portowej załoşony został na szczycie nabrzeşa w części środkowej, gdzie badania geomagnetyczne wykazują obecność anomalii interpretowanych jako mury (wykop BE10-67). Prace przerwano na wczesnym etapie, po odsłonięciu zniszczonych koron dwóch struktur architektonicznych zbudowanych z koralowca, biegnących zgodnie z przebiegiem anomalii magnetycznych. Prace w tym rejonie będą kontynuowane.

Wykop załoşony na miejscu widocznego w terenie obrysu budowli niemal na środku zatoki portowej (wykop BE10-61) odsłonił pomieszczenie późnej świątyni, poświęconej być moşe bogini Izydzie, o czym świadczą pośrednio znaleziska ruchome z wnętrza oraz reuşyty w funkcji związanej ze składaniem ofiar inskrybowany ołtarz kamienny. Znajdująca się na nim dedykacja ku czci Izydy, Tyche i być moşe Sarapisa została wykonana w pierwszym roku panowania cesarza Trajana. Eksploracja terenu na zachód od świątyni doprowadziła do odsłonięcia zwalonej ściany z bloków gipsowego anhydrytu (wykop BE10-70). Zarówno kamień, będący powszechnie uşywanym surowcem budowlanym w Berenike w czasach ptolemejskich, jak i ewidencja technik konstrukcyjnych w postaci drewnianych czopów występujących równieş w świątyni Sarapisa w Berenike wskazują na hellenistyczne datowanie tej konstrukcji. Na obecnym etapie badań moşna przypuszczać, şe obie budowle, wczesna i późna, zlokalizowane były na czymś w rodzaju wyspy znajdującej się w wejściu do zatoki portowej.

2. Rejon zaplecza portowego z czasów ptolemejskich na zachód od zatoki portowej

W dwóch wykopach (BE10-66 i BE10-69) prześledzono dalszy bieg rowu odkrytego w 2001 roku, zakręcającego pod kątem prostym i interpretowanego wstępnie jako zagroda dla słoni. Trzeci wykop (BE10-68) załoşono w obrębie domniemanej zagrody; tu prace przerwano na wstępnym etapie, ale juş po odkryciu fragmentu ołowiu o wadze około kilograma. To znaleziska, na równi z rozległym śmietnikiem ceramicznym zawierającym dwa typy amfor ptolemejskich, datowanych przede wszystkim na II w. p.n.e., świadczy o gospodarczym a być moşe teş przemysłowym charakterze działalności prowadzonej w obrębie zabudowy w tej części stanowiska.

3. Rejon zaplecza portu na północny-zachód i północny-wschód od zatoki portowej

W pewnej odległości na północny-wschód od zatoki portowej a na zachód od właściwego miasta znajduje się znany juş z wcześniejszych wykopalisk śmietnik z okresu wczesnorzymskiego, datowany na podstawie analizy treści znalezionych tu ostrakonów m.in. na czasy Flawiuszy. Dalsza eksploracja (wykopy BE10-58, BE10-60 oraz świadki pomiędzy starymi wykopami) miała na celu przede wszystkim stwierdzenie zasięgu występowania ostrakonów, których znaczny wysyp nastąpił w uprzednim sezonie. Pozyskano bogaty materiał, zarówno organiczny jak i reprezentujący szeroko pojętą kulturę materialną tego okresu. Natomiast w części na północny-zachód od zatoki portowej w wykopie, który załoşono w celu określenia przyczyny specyficznych form anomalii geomagnetycznych (BE10-63 oraz rozszerzenie BE10-65), odkryto cztery szkielety psów. Padłe zwierzęta wiązane są z wczesnorzymskim horyzontem czasowym.

4. Rejon miasta

Sondaş w północnej części miasta (BE10-59) zlokalizowano w obrębie późnej, piąto- i szóstowiecznej zabudowy. Zgodnie z przewidywaniami, dostarczył on bogatego zespołu znalezisk o charakterze śmietniskowym.

5. Badania geomagnetyczne

Zespół geofizyków kontynuował prospekcję geomagnetyczną, w wyniku której około połowy terenu miasta jest juş zbadana. Znakomity rezultat dało mapowanie terenu przybrzeşnej zabudowy miejskiej po wschodniej stronie zatoki portowej.

6. Studia specjalistyczne

Materiał z bieşącego sezonu był przedmiotem badań specjalistów. W szczególności naleşy wymienić badania archeozoologiczne, w ramach których przebadano 24,000 pozostałości zwierzęcych, jak równieş szereg półproduktów i produktów kościanych. Badaniami zostały objęte takşe kategorie szkła, ceramiki, metalu, monety, lampki oraz pozostałości botaniczne.

W trzecim etapie sezonu, podczas prac studyjnych prowadzonych w magazynie w Quft, wykonano wstępną dokumentację całego zespołu lampek oliwnych oraz prowadzono badania nad ceramiką z ostatniego sezonu wykopaliskowego w 2001 roku.

7. Działania konserwatorskie

Na bieşąco zabezpieczano i konserwowano przede wszystkim znaleziska drewna i sznurów w wykopie na terenie zatoki portowej, oraz wykonywano konserwację obiektów kamiennych, ceramicznych, metalowych oraz pokrytych malowidłami skorup jaj strusich.

8. Survey na Pustyni Wschodniej

W ramach prowadzonych przez misje badań powierzchniowych zadokumentowano kilka stanowisk o zróşnicowanym wieku i charakterze zlokalizowanych w górach Pustyni Wschodniej w poblişu Berenike, m.in., przypuszczalne cmentarzysko otoczone murem z otoczaków, na miejscu którego w wyrabowanych jamach znaleziono kości określone przez archeozoologa jako naleşące do bydła długorogiego.

 

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. dr Steven E.Sidebotham kierownik misji, archeolog, numizmatyk University of Delaware, USA
2. Iwona Zych kierownik misji, archeolog Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
3. Anna Maria Kotarba-Morley archeolog freelance
4. Piotr Osypiński archeolog freelance
5. Joanna Rądkowska archeolog Zakład Archeologii Śródziemnomorskiej PAN, doktorantka
6. Katya Schorle archeolog University of Oxford, doktorantka
7. Mary A.Caulfield Sidebotham archeolog-ochotnik University of Delaware, USA
8. Norman Shelly ochotnik
9. Agata Smilgin archeolog-studentka Instytut Archeologii UW
10. Marek Woźniak archeolog Instytut Archeologii i Etnologii PAN, doktorant
11. prof. Roger Bagnall papirolog Institute of Advanced Study, New York University
12. dr Rodney Ast papirolog Columbia University, APIS Project head
13. dr Roberta Tomber ceramolog, kierownik zespołu ceramologów British Museum, Londyn, Research Fellow
14. dr Tamas Bezeczky ceramolog Austrian Academy of Sciences
15. Ross I.Thomas ceramolog freelance
16. Urszula Wicenciak ceramolog Ośrodek Badań nad Antykiem Południowo-Wschodniej Europy
17. Tomasz Herbich geofizyk-archeolog Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa
18. Dawid Święch geofizyk-archeolog freelance
19. Marteen A.Hense konserwacja i opracowanie zabytków z metalu freelance
20. Renata Kucharczyk opracowanie zabytków szklanych Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
21. Marta Osypińska archeozoolog Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Poznań
22. dr hab. Jarosław Zieliński archeobotanik Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny, Szczecin
23. Jacek Czuszkiewicz baza danych/fotograf, archeolog freelance
24. Katarzyna Lach konserwator, archeolog-numizmatyk Instytut Archeologii UJ, doktorantka
25. Teresa Witkowska dokumentalista/fotograf freelance
26. Łukasz Wojnarowicz topograf freelance
27. Amer Gadel-Kareem Inspektor SCA, archeolog

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl