Wcześniejsze

2014/2015 2013/2014 2012/2013 2011/2012 2010/2011 2009/2010 2008/2009 2007/2008 2006/2007 2005/2006

Berenike - Berenike Project

Badania misji amerykańsko-polskiej w Berenike w Egipcie

Kierownicy misji: dr Steven E. Sidebotham, Iwona Zych

Instytucje uczestniczące w projekcie: University of Delaware, Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW

Miejsce badań:  Berenike nad Morzem Czerwonym

Badania w ostatnim sezonie:

25 stycznia – 17 lutego, 27 lutego – 1 marca 2009

W tym roku misja archeologiczna wreszcie dotarła na stanowisko, mimo piętrzących się ze strony egipskiej trudności formalnych. Pracując w ograniczonym składzie i w znacznie skróconym czasie, zrealizowała w dużej mierze zakładany program badań, koncentrując działania na terenie ptolemejskiej przystani. Lokalizacja tego portu została zaproponowana już wcześniej na podstawie analizy topografii terenu i poparta wynikami przeprowadzonej w zeszłym roku prospekcji geofizycznej. Dalsza analiza powszechnie dostępnych zdjęć satelitarnych, zderzona z mapą magnetyczną oraz planem rozrzutu znalezisk archeologicznych na powierzchni w tym rejonie, pozwoliła przyjąć założenie, że najstarsza i zarazem najgłębsza część portu – tam gdzie być może rozładowywano transporty słoni afrykańskich w pierwszej połowie II w. p.n.e. – znajdowała się w południowo-zachodnim zakolu. Wykop założono w pobliżu największego wyniesienia grzbietu ziemnego przypuszczalnie kryjącego pozostałości nabrzeża. Skrócony sezon nie pozwolił na zakończenie eksploracji; przerwano ją na poziomie warstw odpowiadających opuszczeniu tego obiektu pod koniec II w. n.e. Śmietnikowy charakter tych zasypów wskazuje na prowadzoną w pobliżu działalność przemysłową. Najciekawszymi znaleziskami z tego rejonu są liczne przykłady tafli miki, które po obróbce wykorzystywano jako szyby (lapis specularis), naczynia szklane z ciętym ornamentem oraz ceramika z południowej Arabii z wydrapaną inskrypcją w tym języku.

Drugi wykop, podobnie jak pierwszy, zlokalizowano tak, aby przeciąć wzdłuż warstwy zalegające w przypuszczalnym basenie portowym w części północno-wschodniej tego rejonu. Identyfikację obiektu oparto na typowym planie basenu portowego obejmującego dwa ramiona falochronów wychodzących prostopadle w morze. Eksploracja w obrębie wykopu o ostatecznej powierzchni 27,5 m2 dotarła do poziomów z przełomu er. Udowodniono, że ta część basenu portowego przestała funkcjonować jako przystań w I w. n.e. Dobijały tu małe łodzie, które cumowały do zachowanego in situ pala z drewna cedrowego, a prace przy przeładunku towarów ułatwiało utwardzone nabrzeże zabezpieczone faszynowaniem zalanym żywicą. W ostatnim okresie istnienia portu miejscowi włodarze usiłowali umacniać zagrożony brzeg północny lichym murkiem z kawałków rafy koralowej przekładanej matami i deskami. W okolicach pala odkryto m.in. skawalone kadzidło, a inne znaleziska potwierdziły obecność w tym miejscu kadzidła używanego do rytualnego palenia. W południowej części wykopu odsłonięto pozostałości konstrukcji kamiennej przynależnej być może do pierwotnego założenia portowego. Badania w tych dwu miejscach będą kontynuowane w przyszłym sezonie.

Tymczasem badania w obrębie znanego już z wcześniejszych sezonów śmietniska z okresu wczesnorzymskiego dostarczyły największej w dotychczasowej historii badań w Berenike liczby ostrakonów zapisanych w grece i łacinie. Wstępne określenie tych znalezisk przez Prof. Rogera Bagnalla pokazało, że są to pokwitowania za dostawy wody pitnej dla żołnierzy i oficerów miejscowego garnizonu rzymskiego z czasów panowania cesarzy flawijskich. Niewątpliwie ostraka podzieliły los starych dokumentów wyrzucanych po tym, jak ich ważność wygasa. Śmietnik dostarczył również wielu innych znalezisk, z których być może najciekawszym jest kubek szklany dekorowany wypukłym łezkowatym ornamentem.

W pracach misji na stanowisku uczestniczyli specjaliści od szkła, monet, lampek, drewna i pozostałości roślinnych oraz ceramolodzy.

Osobną częścią programu badań była prospekcja geofizyczna kontynuowana w obrębie portu ptolemejskiego, przypuszczalnej zabudowy na północ i zachód od niego oraz na terenie cmentarzyska IV-V wiecznego w północno-zachodniej części stanowiska. Badaniami objęto ponad 30 000 m2, co łącznie z wcześniejszymi działaniami (w 1998 i 2008 roku) stanowi około 40% powierzchni stanowiska.

Strona internetowa misji (do 2001 roku): www.archbase.com/berenike

Adres e-mail: ses@udel.edu, i.zych@uw.edu.pl

 

nr osoba specjalizacja afiliacja
1. dr Shinu Abraham archeolog St. Lawrence University, Canton NY
2. Joanna Rądkowska archeolog Zakład Archeologii Śródziemnomorskiej PAN, Warszawa
3. Marek Woźniak archeolog Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa
4. John Seeger ochotnik
5. Valerie Seeger ochotnik
6. prof. Roger Bagnall papirolog New York University
7. dr Roberta Tomber ceramolog British Museum, Londyn
8. Urszula Wicenciak archeolog, ceramolog Akademia Humanistyczna im. A. Gieysztora, Pułtusk
9. Renata Kucharczyk specjalista od szkła antycznego Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
10. dr Jarosław Zieliński archeobotanik Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny, Szczecin
11. Katarzyna Lach konserwator Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW
12. prof. Paul Cherian historyk Kerala Council for Historical Research, Indie
13. Tomasz Herbich archeolog-geofizyk Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa
14. Dawid Święch archeolog-geofizyk
15. Iwona Zych kierownik misji Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW

wybierz opcję z menu:
misje prace doktorskie komunikaty
© 2008-2014
Stworzenie strony internetowej: grupamak.pl